Kupowanie na targu ma sens szczególnie wtedy, gdy trafiamy na produkty odpowiednie dla danej pory roku. Sezonowość to nie tylko modne słowo — to praktyczna informacja o tym, kiedy dany produkt jest zbierany w Polsce, trafia na stoisko w najlepszej kondycji i ma najniższą cenę. Poniżej przegląd tego, co i kiedy warto szukać na polskich bazarach.
Styczeń–luty: czas przechowywanych zapasów
W pierwszych miesiącach roku na targach dostępne są przede wszystkim warzywa przechowywane z poprzedniego sezonu: ziemniaki, marchew, pietruszka, seler korzeniowy, buraki, cebula i czosnek. Dobrze przechowane kapusty — biała i czerwona — są dostępne przez całą zimę.
W tym czasie warto zwrócić uwagę na stoiska z przetworami. Miody, kiszonki (ogórki, kapusta), dżemy i konfitury od lokalnych wytwórców są dostępne przez cały rok, a zimą bywa ich nawet więcej, bo sezon jest spokojniejszy.
Marzec–kwiecień: pierwsze sygnały wiosny
Pod koniec marca na stragany zaczyna trafiać szczypiorek i rzodkiewka z tuneli foliowych. W cieplejsze lata i w południowych rejonach Polski pierwsze szparagi mogą pojawić się już pod koniec kwietnia. Sałaty — masłowa i dębowa — bywają dostępne z upraw pod osłonami.
Kwiecień to też czas, gdy na targach pojawia się rabarbar. Nie jest on warzywem powszechnym na straganach, ale w rejonach, gdzie jest tradycja jego uprawy (Podkarpacie, Małopolska), można go spotkać na stoiskach.
Rabarbar z polskich upraw ma krótki sezon — od końca kwietnia do połowy czerwca. Po tym czasie łodygi stają się zbyt włókniste i kwaśne do bezpośredniej konsumpcji.
Maj–czerwiec: rozkwit sezonu
Maj to moment, gdy oferta na bazarach wyraźnie się zmienia. Szparagi są w pełni sezonu. Pojawiają się pierwsze truskawki — ich termin zależy od rejonu Polski i przebiegu pogody. Bób, groch cukrowy, wczesna marchew i cukinia zaczynają zajmować stałe miejsce na stoiskach.
Czerwiec przynosi przyspieszenie: czereśnie, wiśnie, agrest, czerwone porzeczki. Ogórki szklarniowe zastępują stopniowo gruntowe. Na straganach widać też duże ilości ziemniaków młodych — w Polsce uprawianych m.in. na Kujawach i w Wielkopolsce.
Lipiec–sierpień: szczyt sezonu letniego
To miesiące o najszerszej ofercie. Na straganach jednocześnie dostępne są truskawki (ostatnie), maliny, jagody, borówki, brzoskwinie i nektaryny z południowych rejonów Polski. Pomidory gruntowe, papryka, ogórki gruntowe, fasola szparagowa — wszystkie dojrzewają w tym samym czasie.
Pod koniec sierpnia zaczynają pojawiać się grzyby — kurki i podgrzybki — o ile pogoda sprzyjała. Kukurydza cukrowa, kabaczki, bakłażany uzupełniają ofertę. Jabłka z wczesnych odmian trafiają na targi już w sierpniu.
Wrzesień–październik: zbiory i przetwory
Wrzesień to czas zbiorów jabłek w polskich sadach. Na targach pojawiają się różne odmiany — od Antonówki przez Kosztela po nowsze wybory. Śliwki, renklody, gruszki — owoce jesienne zajmują coraz więcej miejsca na straganach.
Warzywa korzeniowe są zbierane masowo: marchew, seler, pietruszka, burak, por. Cebula i czosnek suszone są na zimowe przechowywanie. Dynie różnych odmian, kapusta włoska i pekińska, brokuły i kalafiory — sezon jesienny jest bogaty, choć mniej widowiskowy niż letni.
Październik to szczyt sezonu grzybowego w Polsce. Borowiki szlachetne, maślaki, koźlarze, rydze — można je spotkać na targach zarówno świeże, jak i suszone lub marynowane. Suszone grzyby są dostępne przez cały rok, ale jesienią ceny są najniższe.
Listopad–grudzień: koniec sezonu i rzemiosło
W listopadzie oferta na targach wyraźnie się zawęża. Pozostają warzywa do długiego przechowywania i przetwory. W grudniu część targowisk organizuje specjalne jarmarki świąteczne — to okazja do znalezienia regionalnych wyrobów cukierniczych, miodów pitnych, regionalnych serów, ręcznych wyrobów ceramicznych czy drewnianych.
W wielu polskich miastach jarmarki bożonarodzeniowe mają wieloletnią tradycję — organizują je m.in. Wrocław (jeden z większych w Polsce), Kraków, Gdańsk i Poznań. Obok stoisk z artykułami dekoracyjnymi zawsze znajdzie się sekcja z jedzeniem regionalnym.
Produkty dostępne przez cały rok
Niektóre produkty od lokalnych wytwórców kupić można niezależnie od pory roku:
- Miód — pszczelarz może sprzedawać zapasy z poprzedniego sezonu przez cały rok. Różne rodzaje: rzepakowy, gryczany, lipowy, wielokwiatowy.
- Kiszonki — kapusta i ogórki kiszone, kwas buraczany.
- Sery i nabiał — wytwórcy serów rzemieślniczych działają przez cały rok. Oscypek dostępny jest głównie jesienią i zimą, ale inne sery podpuszczkowe i twarogowe — przez cały rok.
- Jajka — od okolicznych hodowców dostępne niemal zawsze na lokalnych bazarach.
- Mąki, kasze, makarony — od producentów regionalnych, często z ekologicznych upraw.